Podatnik rozliczający podatek VAT zobligowany jest do prawidłowego wykazywania obowiązku podatkowego od dokonanych czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zasady te określone są w art. 19a UoVAT. Podatnik nie powinien ustalać momentu powstania obowiązku podatkowego w sposób dowolny, podatek należny musi zostać odprowadzony we właściwym okresie. Niektóre przypadki potrafią być naprawdę skomplikowane co powoduje błędy w rozliczeniach. W tym artykule odpowiemy na pytania: czy błędne rozpoznanie obowiązku podatkowego wiąże się z negatywnymi konsekwencjami oraz co zrobić, gdy podatnik się zorientuje, że podatek został rozliczony w niewłaściwym okresie lub w ogóle pominięty?
Z błędnym rozpoznaniem obowiązku podatkowego mamy do czynienia w dwóch przypadkach, kiedy obowiązek podatkowy zostanie wykazany zbyt wcześnie bądź za późno.
Przedwczesne wykazanie podatku należnego
Do sytuacji takiej dochodzi, gdy podatnik wykazuje podatek w deklaracji wcześniej niż faktycznie powstaje obowiązek podatkowy. Jeśli faktura dokumentuje realną transakcję, a podatek został wykazany zbyt wcześnie, nie powstaje zaległość podatkowa skutkująca naliczeniem odsetek. Nadpłata powstała w jednym okresie może zostać zaliczona na poczet zobowiązań w kolejnych miesiącach. Jak postąpić w tej sytuacji? Każdorazowo, gdy podatnik wykryje nieprawidłowości w rozliczeniach powinien skorygować złożoną deklarację, aby naprawić błędy.
Przykład:
Podatnik wystawił w maju fakturę za czynność, dla której obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z metodą kasową, tj.: obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania zapłaty. Faktura została opłacona już w czerwcu, jednak podatnik omyłkowo wykazał ją w deklaracji za maj zorientował się dopiero za miesiąc przygotowując deklarację za czerwiec. W tej sytuacji powinien złożyć korektę deklaracji za maj, wykazać powstałą nadpłatę i wnioskować albo o jej zwrot albo o zaliczenie na poczet zaległości. Następnie prawidłowo wykazać fakturę w deklaracji za czerwiec.
W przypadku przedwczesnego rozpoznania obowiązku podatkowego podatnik nie naraża się na negatywne konsekwencje finansowe.
Opóźnione wykazanie podatku należnego
Taka sytuacja ma miejsce, gdy podatnik wykazuje podatek później niż wynika to z przepisów. W przeciwieństwie do przedwczesnego wykazania, opóźnienie wiąże się z realnym ryzykiem finansowym. Powoduje ono zaniżenie zobowiązania podatkowego lub zawyżenie kwoty do zwrotu/przeniesienia, co obliguje podatnika do zapłaty odsetek za zwłokę. Im szybciej podatnik złoży korektę i ureguluje zaległość, tym niższe będą koszty odsetkowe (przy bardzo niskich kwotach - do 8,70 zł - odsetki nie są naliczane). Jeżeli błąd zostanie ujawniony przez organy podatkowe w trakcie kontroli, podatnikowi grozi sankcja w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego. Podobna sytuacja ma miejsce, jeśli podatnik wcale nie wykaże podatku należnego lub pominie wykazanie faktury w deklaracji.
Przykład:
Gmina 1 lipca wystawiła fakturę za sprzedaż nieruchomości, tego dnia został również podpisany akt notarialny, zatem tego dnia doszło do sprzedaży, więc taka również była wskazana data sprzedaży, obowiązek podatkowy Gmina rozpoznała również w lipcu. Całość zapłaty otrzymała jednak 29 czerwca, zatem zgodnie z art. 19a ust. 8 UoVAT powinna rozpoznać obowiązek podatkowy i odprowadzić podatek należny już w czerwcu. W tej sytuacji Gmina powinna złożyć korektę deklaracji i uregulować należność wraz z odsetkami, aby nie narazić się na dalsze konsekwencje. Jeśli zbagatelizuje błąd a ten zostanie ujawniony przez organ podatkowy naraża się tylko na dodatkowe konsekwencje finansowe i większe odsetki.
W obu przypadkach błędnego rozpoznania obowiązku podatkowego kluczowe jest sprawne wykrycie pomyłki i złożenie stosownych korekt deklaracji. O ile przedwczesne wykazanie VAT jest w dużej mierze kwestią techniczną (przeniesienie nadpłaty), o tyle opóźnione wykazanie podatku wiąże się z ryzykiem naliczenia odsetek, a w skrajnych przypadkach wysokich sankcji.
Wiktoria Salwin
Kancelaria Wyrzykowscy
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani jakiejkolwiek innej formy doradztwa. Wszelkie przedstawione w nim treści wyrażają osobiste poglądy autora oraz jego wiedzę na temat omawianych zagadnień. Autor ani wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne skutki wynikające z zastosowania się do informacji zawartych w artykule bez konsultacji z odpowiednim specjalistą.
Zadaj pytanie do artykułu