Czego dotyczyła interpretacja?
Sprawa zaczęła się od wniosku gminy o interpretację indywidualną w zakresie opodatkowania transakcji podatkiem VAT – gmina chciała potwierdzić, że sprzedaż zużytego samochodu na złom (odpłatne przekazanie do demontażu) nie będzie podlegała opodatkowaniu.
Z opisu stanu faktycznego wynikało, że:
- gmina jest czynnym podatnikiem VAT i scentralizowała rozliczenia VAT ze swoimi jednostkami budżetowymi oraz urzędem miasta,
- samochód został nabyty przez gminę (urząd miasta), ale gmina nie odliczyła VAT przy zakupie,
- pojazd ujęto jako środek trwały urzędu miasta,
- po zakupie gmina zawarła umowę, na mocy której nieodpłatnie użyczyła samochód fundacji (odrębnej od gminy osoby prawnej),
- fundacja używała pojazdu i ponosiła koszty jego eksploatacji,
- w 2024 roku gmina sprzedała samochód „na złom” (przekazała do demontażu), co udokumentowano fakturą VAT; demontaż potwierdzono stosownym zaświadczeniem, a następnie pojazd wyrejestrowano,
- pojazd nie był przedmiotem najmu ani dzierżawy przez gminę; gmina wskazywała, że jedynym jej przychodem związanym z prawem własności pojazdu były środki uzyskane ze sprzedaży do demontażu.
Pytanie gminy brzmiało: czy sprzedaż zużytego samochodu na złom, który nie był wykorzystywany przez gminę do jej działalności, powinna być opodatkowana VAT?
Jakie stanowisko zajął DKIS?
DKIS uznał stanowisko gminy za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że:
- wyłączenie organów władzy publicznej z VAT ma charakter wyjątkowy i nie obejmuje automatycznie wszystkich czynności gminy,
- o tym, czy gmina jest podatnikiem VAT, decyduje to, czy w danym zakresie działa jak podmiot gospodarczy (a nie jak organ władzy publicznej),
- przy zbyciu składników majątku należy badać realia konkretnej transakcji, w tym przesłanki wynikające z regulacji unijnych i krajowych dotyczących statusu podatnika.
Na tle przedstawionych faktów DKIS przyjął, że samochód nie był wykorzystywany wyłącznie do działalności publicznoprawnej gminy. Organ wskazał również, że umowa użyczenia jest co do zasady nieodpłatna oraz że oddanie rzeczy do bezpłatnego używania jest nieodpłatnym świadczeniem usług. „Przedstawione okoliczności pozwalają stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie należy uznać Gminę za podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą samochodu na złom uprzednio wykorzystywanego w działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację”.
W konsekwencji DKIS uznał, że odpłatne przekazanie pojazdu do demontażu (sprzedaż na złom) stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Gmina złożyła skargę na interpretację.
W skardze do WSA gmina zarzuciła organowi m.in.:
- błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę przepisów o statusie podatnika VAT, polegającą na uznaniu, że sprzedaż złomu w tych okolicznościach stanowi działalność gospodarczą gminy,
- a w konsekwencji – błędne przyjęcie, że zbycie pojazdu jest opodatkowane VAT jako dostawa towarów.
Gmina wniosła o uchylenie interpretacji.
Jakie jest stanowisko sądu?
WSA w Krakowie oddalił skargę, czyli podzielił kierunek przyjęty przez DKIS.
Sąd zwrócił uwagę na następujące kwestie
- Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatników VAT ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania powinno być interpretowane ściśle.
- W ocenie WSA w tej sprawie nie były spełnione łącznie przesłanki wyłączenia – w szczególności sporny pojazd nie służył wyłącznie wykonywaniu czynności o charakterze publicznoprawnym.
Sąd odniósł się przy tym do tego, że prowadzenie ogrodu nie jest aktywnością zastrzeżoną wyłącznie dla gminy; wskazano, że przepisy dopuszczają prowadzenie takiego ogrodu również przez inne podmioty, które uzyskają stosowne zezwolenia. Na tym tle sąd uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka „przedmiotowa” wyłączenia typowa dla sytuacji realizacji zadań w reżimie publicznoprawnym.
W konsekwencji WSA podtrzymał stanowisko DKIS, że sprzedaż samochodu na złom w tych okolicznościach podlega opodatkowaniu VAT.
Podsumowanie
Ten wyrok jest ważny nie dlatego, że dotyczy „złomu”, tylko dlatego, że pokazuje mechanikę sporu: o VAT przesądza często nie sama czynność sprzedaży, lecz kontekst wykorzystania majątku.
W praktyce JST często wychodzą z założenia: „to nasz majątek, służył zadaniom własnym – sprzedaż poza VAT”. Ten kierunek myślenia może być ryzykowny zwłaszcza tam, gdzie:
- mienie jest oddawane do używania podmiotom trzecim (fundacje, stowarzyszenia, spółki),
- zadanie, któremu mienie służy, nie ma charakteru „ściśle zastrzeżonego” dla gminy,
- w tle pojawia się sfera prywatnoprawna (umowy) i argument o działalności innej niż stricte publicznoprawna.
Nie jest to równoznaczne z tezą, że każda sprzedaż złomu przez JST jest opodatkowana. Wniosek jest bardziej praktyczny: jeżeli JST chce bronić stanowiska „poza VAT”, musi umieć wykazać, że majątek służył wyłącznie sferze publicznoprawnej — a to zależy od konkretów i sposobu ułożenia relacji.
Omawiany wyrok wydany 10.09.2025 r. jest nieprawomocny. Należy oczekiwać na stanowisko zaprezentowane przez NSA.
Martyna Mikulska
Kancelaria Wyrzykowscy
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani jakiejkolwiek innej formy doradztwa. Wszelkie przedstawione w nim treści wyrażają osobiste poglądy autora oraz jego wiedzę na temat omawianych zagadnień. Autor ani wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne skutki wynikające z zastosowania się do informacji zawartych w artykule bez konsultacji z odpowiednim specjalistą.
Zadaj pytanie do artykułu