Inwestycje w odnawialne źródła energii stają się w jednostkach samorządu terytorialnego coraz powszechniejsze. Oprócz korzyści ekologicznych, przedsięwzięcia te rodzą jednak istotne konsekwencje na gruncie podatku VAT. Szczególne wątpliwości budzi kwestia prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy instalacja fotowoltaiczna służy przede wszystkim realizacji zadań publicznych, ale jednocześnie pozwala na sprzedaż nadwyżek energii elektrycznej do sieci. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej* pokazuje, że nawet w takim przypadku gmina może nie być całkowicie pozbawiona prawa do odliczenia VAT.
Stan faktyczny
W opisie stanu faktycznego wskazano, że gmina jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Gmina zrealizowała projekt, w ramach którego zmodernizowano budynek przeznaczony uprzednio na przedszkole, a obecnie planowane jest jego użyczenie nieodpłatnie Miejskiej Bibliotece Publicznej. W ramach prac modernizacyjnych m.in. wymieniono stolarkę okienną i drzwiową, wykonano docieplenie ścian, zmodernizowano instalację centralnego ogrzewania. Dodatkowo wykonano nową instalację elektryczną oraz zamontowano instalację paneli fotowoltaicznych.
W związku z uruchomieniem Instalacji i wytwarzaniem z jej udziałem energii elektrycznej, która jest wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, gmina jest prosumentem energii odnawialnej. Wytworzona w Instalacji energia elektryczna, która następnie jest odprowadzana do sieci, jest rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”.
Pytanie i stanowisko Wnioskodawcy
Gmina zapytała, czy będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej w ramach realizacji projektu.
Gmina stanęła na stanowisku, że takie prawo jej nie będzie przysługiwało. Uzasadniała to faktem, że głównym celem dokonywanych zakupów w ramach realizowanego zadania, jest wykonywanie zadań własnych gminy. Chociaż odpłatnie realizowane przez gminę czynności polegające na odsprzedaży wygenerowanej nadwyżki energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej o dostawę energii elektrycznej stanowią niewątpliwie czynności cywilnoprawne, dla których gmina występować będzie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, to jednak w przedmiotowej sprawie Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego
Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
DKIS uznał stanowisko gminy za nieprawidłowe. Podkreślił w wydanej interpretacji, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów. Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez gminę dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacji.
Definicja działalności gospodarczej na gruncie ustawy o podatku VAT jest szersza zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców. W konsekwencji sprzedaż energii w ramach tzw. net billingu, na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego wpisuje się w działalność gospodarczą gminy i w ramach tej czynności działa ona w charakterze podatnika VAT. Sprzedaż energii odbywa się w ramach stosunku cywilnoprawnego, a nie reżimu publicznoprawnego.
Zatem odnośnie do prawa do odliczenia DKIS wskazał, że wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT). Związek ten wynika z faktu sprzedaży energii elektrycznej przedsiębiorstwu energetycznemu jako prosument, co stanowi czynność opodatkowaną, oraz z faktu, że budynek będzie użyczony nieodpłatnie Miejskiej Bibliotece Publicznej, co stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Oznacza to, że gmina jest uprawniona do odliczenia podatku VAT od nakładów na realizację inwestycji w zakresie dotyczącym nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej przy zastosowaniu prewspółczynnika.
Komentarz
Interpretacja Dyrektora KIS pokazuje, że jednostki samorządu terytorialnego powinny każdorazowo analizować skutki podatkowe inwestycji w odnawialne źródła energii, nawet jeśli ich podstawowym celem jest realizacja zadań publicznych. Sam fakt, że budynek jest wykorzystywany do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT, nie wyklucza prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli inwestycja generuje również czynności opodatkowane.
W praktyce sprzedaż nadwyżek energii elektrycznej w systemie net-billingu powoduje, że gmina występuje w charakterze podatnika VAT, a wydatki na instalację fotowoltaiczną mogą pozostawać w związku zarówno z działalnością gospodarczą, jak i z działalnością inną niż gospodarcza.
Paweł Czaplicki
Kancelaria Wyrzykowscy
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani jakiejkolwiek innej formy doradztwa. Wszelkie przedstawione w nim treści wyrażają osobiste poglądy autora oraz jego wiedzę na temat omawianych zagadnień. Autor ani wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne skutki wynikające z zastosowania się do informacji zawartych w artykule bez konsultacji z odpowiednim specjalistą.
* Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 maja 2026 r., znak: 0114-KDIP4-2.4012.312.2026.1.KS
Zadaj pytanie do artykułu