W wykazie podatników VAT udostępnianym przez Ministerstwo Finansów, prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, o którym mowa w art. 96b ust. 1 UoVAT, tzw. biała lista są udostępniane również numery rachunków bankowych podatników. Nie ma przepisu, który wprost nakazywałby weryfikację tych rachunków przy dokonywaniu płatności, ale warto to robić.
Jakie są konsekwencje zapłaty na rachunek spoza białej listy?
Zgodnie z art. 117ba Ordynacji podatkowej podatnik – nabywca odpowiada solidarnie razem z podatnikiem VAT czynnym – sprzedawcą za jego zaległości podatkowe, wynikające z dokonanej pomiędzy nimi transakcji, jeśli dokonał zapłaty na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podatników – tzw. solidarna odpowiedzialność. Zatem można się narazić na uszczuplenie swojego majątku, warto sprawdzać czy rachunek naszego kontrahenta widnieje na białej liście.
Czy zawsze ponosi się odpowiedzialność solidarną?
W pierwszej kolejności jednak warto wiedzieć czy zawsze ponosi się odpowiedzialność solidarną w takim przypadku. Otóż istnieją wyłączenia od tej odpowiedzialności. Podatnik – nabywca nie odpowiada solidarnie z podatnikiem – sprzedawcą:
-
Jeśli jednorazowa wartość transakcji na rzecz przedsiębiorcy nie przekracza 15 000,00 zł – wówczas nie ma w ogóle obowiązku płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, co za tym idzie rachunku znajdującego się na białej liście. Można dokonać płatności gotówką bądź przelewem na rachunek spoza białej listy.
-
Jeśli podatnik przy pierwszej zapłacie należności przelewem na rachunek spoza białej listy złożył zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego. Jest to zawiadomienie ZAW-NR, składane do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika dokonującego płatności w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu.
-
Jeśli płatność trafiła na tzw. rachunki techniczne lub rachunki specjalne, które nie są typowymi rachunkami rozliczeniowymi i z natury rzeczy nie mogą być umieszczone na białej liście, ponieważ nie służą bezpośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej przez sprzedawcę, ale do realizacji konkretnych transakcji finansowych. Są to rachunki, o których mowa w art. 117ba § 3 pkt 3 lit. a, b, c Ordynacji podatkowej, jeżeli odpowiednio bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub podmiot będący wystawcą faktury, wraz z informacją o numerze rachunku do zapłaty, przekazali podatnikowi informację, że rachunek wskazany do zapłaty jest rachunkiem, o którym mowa w lit. a, b lub c.
-
Jeśli płatność została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
-
Jeśli jest to płatność za fakturę dokumentującą czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę.
Solidarna odpowiedzialność na przykładach
Przykład 1 podatnika A, który dokonał płatności na podstawie faktury z wykazanym podatkiem VAT za zakupione towary od podatnika czynnego VAT X na kwotę 25 000,00 zł brutto. Przygotowując deklarację VAT zorientował się, że rachunek nie znajdował się na białej liście – było to prawie miesiąc po dokonaniu tej płatności. Podatnik A nie złożył zawiadomienia ZAW-NR, nie dokonał płatności za pomocą MPP, nie była to żadna z wyżej wymienionych sytuacji. W tym przypadku podatnik A może obawiać się, że będzie odpowiadał solidarnie wraz z podatnikiem X, gdy ten nie rozliczy swojego zobowiązania z tej transakcji z organem podatkowym.
Przykład 2 podatnika B, który dokonał płatności przelewem bankowym za fakturę z wykazanym podatkiem VAT od podatnika czynnego VAT Y na kwotę 5 000,00 zł. To była pierwsza i jedyna transakcja pomiędzy tymi podmiotami, podatnik B postanowił zatem sprawdzić swojego kontrahenta na białej liście i okazało się, że nie znajduje się tam numer rachunku, na który uiścił zapłatę. Nie ma się jednak czego obawiać, ponieważ wartość transakcji nie przekroczyła 15 000,00 zł.
Przykład 3 podatnika C, który miał do zapłaty fakturę z wykazanym podatkiem VAT na rzecz podatnika czynnego VAT Z w wysokości 50 000,00 zł. Przed wykonaniem przelewu sprawdził czy podany rachunek bankowy widnieje na białej liście. Okazało się, że nie, więc wykonał przelew i od razu złożył zawiadomienie ZAW-NR. Podatnik C może być zatem spokojny.
Aby unikać ryzyka związanego z solidarną odpowiedzialnością warto wprowadzić zasadę sprawdzania rachunku kontrahenta na białej liście przed wykonaniem przelewu, oczywiście nie w przypadku każdej płatności, a w przypadku tych, gdzie jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000,00 zł.
Wiktoria Salwin
Kancelaria Wyrzykowscy
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani jakiejkolwiek innej formy doradztwa. Wszelkie przedstawione w nim treści wyrażają osobiste poglądy autora oraz jego wiedzę na temat omawianych zagadnień. Autor ani wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne skutki wynikające z zastosowania się do informacji zawartych w artykule bez konsultacji z odpowiednim specjalistą.